25.10.2026 · Auto Pjesë Bajrami

Shoferët mbi 65 vjeç: një e pesta e popullsisë së BE-së, një e katërta e viktimave në rrugë

A bëjnë më shumë aksidente shoferët e moshuar? Të dhënat evropiane dalin me një përgjigje që shumëkush nuk e pret. Mosha 65 vjeç e lart zë rreth një të pestën e popullsisë së Bashkimit Evropian (21.1% në 2022), por rreth një të katërtën e viktimave në rrugë. Dallimi kryesor nuk është se përplasen më shpesh — është se e mbijetojnë më rrallë përplasjen.

Çka thonë numrat

Në Kosovë nuk publikohet ndarja e aksidenteve sipas moshës së shoferit. Raporti i punës i Policisë së Kosovës për vitin 2023 jep vetëm totalet: 23,676 aksidente gjatë vitit, nga 20,792 një vit më parë, 96 aksidente me fatalitet, 106 persona të vdekur dhe 16,905 të lënduar. Mosha nuk raportohet, kështu që numrat më poshtë janë evropianë dhe mund të mos përkojnë me Kosovën.

Sipas Observatorit Evropian të Sigurisë Rrugore (ERSO, të dhëna 2020), 26% e të vdekurve në rrugët e BE-së ishin 65 vjeç e lart; në 2011 kjo pjesë ishte 22%. Pesha e grupit është rritur sepse popullsia po plaket. Në viktima për milion banorë kjo grupmoshë është e dyta më e lartë; vetëm mosha 18–24 vjeç qëndron pak më lart.

Pasojat e tregojnë dallimin më mirë. Nga viktimat e regjistruara 85 vjeç e lart, 7% kanë vdekur; nga ato 10–14 vjeç, 0.5%. Një studim belg, i cituar në raportin tematik të ERSO-s, llogarit se rreziku i vdekjes për një shofer ose pasagjer veture mbi 75 vjeç është rreth tri herë më i lartë sesa për moshat 45–64.

Pse ndodh

Arsyeja e parë që japin burimet është ndjeshmëria fizike. E njëjta goditje lë pasoja më të rënda: thyerja e tre ose më shumë brinjëve është rreth 1.5 herë më e mundshme për një pasagjer 65 vjeç e lart sesa për një 25–64 vjeçar.

Arsyeja e dytë është lloji i aksidentit. 19% e viktimave 65+ ndodhin në kryqëzime, kundrejt 12% për të gjitha moshat. Kthimi majtas përballë trafikut që vjen është situata kryesore, dhe raporti thotë se shoferët e moshuar gabojnë më shpesh në lëshimin e përparësisë sesa shoferët e moshës së mesme. Nga ana tjetër, 37% e shoferëve mbi 65 vjeç që humbën jetën ishin në aksidente me një veturë të vetme, kundrejt 44% për të gjitha moshat — më rrallë dalje nga rruga, më shpesh përplasje me dikë tjetër.

Ka edhe një kurth në numra: këta shoferë bëjnë pak kilometra në vit, dhe kur statistika ndahet për kilometër, çdo grup me kilometra të ulëta duket më i rrezikshëm nga sa është.

Çka do të thotë për ty

Nëse në familje ka shofer të moshuar, pika e rrezikut nuk është autostrada — është kryqëzimi dhe kthimi majtas. Ngadalësimi para kthimit dhe pritja e një hapësire më të gjerë ndryshojnë rezultatin.

Nga ana e dëmit, një përplasje në kryqëzim gjatë kthimit rrallë mbaron me një gërvishtje. Goditja bie në pjesën e përparme: braniku, fari dhe shpesh fenderi. Prej katalogut tonë, me çmimet e ditës:

Këto pjesë janë për riparim dhe pamje, jo për parandalim aksidentesh.

Burimet:

  • Policia e Kosovës — Raporti i punës për vitin 2023 — https://www.kosovopolice.com/wp-content/uploads/2024/03/RAPORTI-I-PUNES-PER-VITIN-2023-SHQIP.pdf
  • Komisioni Evropian, ERSO — Facts and Figures: Seniors (janar 2023, të dhëna 2020) — https://road-safety.transport.ec.europa.eu/system/files/2023-02/ff_seniors_20230213.pdf
  • Komisioni Evropian, ERSO — Thematic Report: Seniors (janar 2024) — https://road-safety.transport.ec.europa.eu/document/download/13b2c124-61fc-482d-be7f-cbb003e7ad45_en?filename=ERSO-TR-Seniors-20240125.pdf

← Çka ka t're?